İş Eldiveni Seçimi: Nitril, Lateks ve EN 388 Kodları

Atölyede, şantiyede ya da depoda en sık yaralanan uzuv ellerdir; doğru iş eldiveni bu riskin büyük kısmını ortadan kaldırır. Ancak her model her işe uygun değildir: montajda his kaybettiren kalın bir model de, sac keserken kesilmeye dayanıksız ince bir model de yanlış seçimdir. İş eldiveni seçmenin en güvenilir yolu, ürünün üzerindeki EN 388 etiketini okumayı bilmektir. Bu rehberde etiketin her hanesinin ne anlama geldiğini, malzemelere göre farkları ve işe göre doğru seçimi anlatıyoruz.

İş eldiveni neden işe göre seçilmeli?

İş eldiveni, eli mekanik, kimyasal, ısıl ya da elektriksel risklere karşı koruyan kişisel koruyucu donanımdır. Her risk farklı bir malzeme ve farklı bir koruma seviyesi gerektirir; bu yüzden tek tip modelle her işi yapmak hem güvenlik hem verimlilik açısından yanlıştır.

Yanlış seçimin bedeli iki yönlüdür. Koruması yetersiz model kesik, sıyrık ve delinme riskini artırır. Gereğinden kalın model ise parmak hissini azaltır, küçük parçaların kavranmasını zorlaştırır ve çalışanın onu çıkarmasına yol açar; çıkarılan koruma da hiçbir işe yaramaz.

EN 388 etiketi nasıl okunur? 6 adımda

EN 388, iş eldivenlerinin mekanik risklere karşı dayanımını gösteren Avrupa standardıdır. Değerler ürünün üzerinde ya da ambalajında, çekiç işaretli kalkan simgesinin altında yazar. Etiketi aşağıdaki sırayla okuyabilirsiniz.

1. Kalkan simgesini bulun. Çekiç işaretli kalkanın altında genellikle dört rakam ve bir ya da iki harf bulunur.
2. Birinci rakam aşınma dayanımıdır. 0 ile 4 arasında değer alır; zımpara gibi sürtünmeye karşı direnci gösterir.
3. İkinci rakam kesilme dayanımıdır. Dönen bıçak testiyle ölçülür, 0 ile 5 arasında değer alır; test uygulanamadıysa X yazılır.
4. Üçüncü rakam yırtılma dayanımıdır. 0 ile 4 arasında değer alır.
5. Dördüncü rakam delinme dayanımıdır. Sivri bir ucun malzemeyi delmesine karşı direnci gösterir, 0 ile 4 arasında değer alır.
6. Harfleri okuyun. Beşinci hane, ISO 13997 kesilme testinin sonucudur ve A'dan F'ye yükselir; varsa altıncı hanedeki P harfi, ürünün darbe korumasından geçtiğini gösterir.

X, ilgili testin yapılmadığını ya da ürüne uygulanamadığını gösterir. Dönen bıçak testinde bıçak körelirse, kesilme dayanımında esas alınan değer ISO 13997 harfidir.

ISO kesilme harfleri ne anlama gelir?

ISO 13997 testi, malzemeyi kesmek için gereken kuvveti Newton cinsinden ölçer. Harf yükseldikçe kesmek için daha fazla kuvvet gerekir.

Örnek EN 388 kodları ne anlama gelir?

Etiket okumayı iki örnekle somutlaştıralım:

• 4131X: Aşınma 4 (en yüksek), kesilme 1, yırtılma 3, delinme 1; ISO kesilme testi yapılmamış. Aşınmanın yüksek olduğu taşıma ve inşaat işleri için uygundur, keskin kenarlar için uygun değildir.
• 4X43D: Aşınma 4, dönen bıçak testi uygulanmamış, yırtılma 4, delinme 3, ISO kesilme seviyesi D. Sac ve metal işleri gibi kesilme riskinin yüksek olduğu işler için uygundur.

Eldiven seçerken tüm rakamların yüksek olmasını beklemek yerine, işinizdeki asıl riske karşılık gelen haneye bakın: keskin kenarlarda kesilme, kaba yüzeylerde aşınma, çivi ve tel gibi sivri uçlarda delinme değeri belirleyicidir.

EN 388 dışında hangi eldiven standartları var?

EN 388 yalnızca mekanik riskleri kapsar. İşin niteliğine göre ürünün şu standartlardan birini de taşıması gerekebilir:

Hangi eldiven malzemesi hangi işe uygun?

Kaplama ve astar malzemesi, hangi işte iyi performans göstereceğini doğrudan belirler.

Hangi işte hangi eldiven kullanılmalı?

Malzeme ve standart bilgisini birleştirdiğinizde, işe göre seçim oldukça netleşir:

Eldiven ne zaman giyilmemeli?

Eldiven her durumda koruma sağlamaz; bazı işlerde tam tersine kazaya yol açabilir. Matkap tezgâhı, torna, freze ve sütunlu matkap gibi dönen parçası olan makinelerde kumaş dönen mile ya da uca takılarak eli makineye çekebilir. Bu tür makinelerde çalışırken makine üreticisinin ve iş yerinin talimatına uyulmalı; eldiven kullanılması gereken durumlarda yalnızca bu riske uygun olarak tasarlanmış ürünler tercih edilmelidir.

Eldiven bedeni nasıl seçilir?

Eldiven bedeni numara ile gösterilir ve elin avuç çevresine göre belirlenir. Ölçmek için baş parmak hariç, elin en geniş yerinden avuç çevresini mezura ile ölçün.

Bol model kavramayı zorlaştırır ve makineye kapılma riskini artırır; dar model ise eli yorar ve çabuk yırtılır. Starline koruyucu eldivenleri 9 ve 10 numara seçenekleriyle sunulur.

İş eldiveni ne zaman değiştirilmeli?

İş eldiveninin ömrü, kullanım yoğunluğuna ve işin türüne göre birkaç günden birkaç haftaya kadar değişir. Kaplamada çatlama, parmak uçlarında incelme, delik ya da yırtık görüldüğünde ürün koruma özelliğini kaybetmiştir ve değiştirilmelidir. Yağ ya da kimyasala doymuş ürünler de cilde zarar verebileceği için kullanılmamalıdır.

Ekipler için koli ile almak ve her çalışana yedek bulundurmak, yıpranmış ürünle çalışma alışkanlığının önüne geçer. Bunun yanında işe göre koruyucu gözlük ve koruyucu kulaklık kullanmak da kişisel korumanın parçasıdır; iş güvenliği ekipmanlarının neden önemli olduğunu İş Güvenliği Ürünleri Neden Önemlidir? yazımızda, taşlama gibi metal işlerinde alınacak önlemleri ise Taşlama Makinesi Ne İşe Yarar? yazımızda anlattık.

Hırdavatiste'de öne çıkan iş eldivenleri

Aşağıdaki ürünler, farklı malzeme ve kullanım alanlarına göre seçildi. Güncel fiyat, beden ve stok bilgisi ürün sayfasında yer alır.

2G Nitrile

2G Nitril S2 (Performans Eldiven) 3121

• Nitril
• Performans serisi

Yağlı parça, makine bakımı ve genel atölye işleri için.

Güncel fiyatı görün

Kobi

Kobi Nitrile Flex Eldiven

• Nitril

Günlük taşıma ve montaj işlerinde kavrama isteyen ekipler için.

Güncel fiyatı görün

Kobi

Kobi PU Eldiven

• PU (poliüretan)

Parmak hissinin önemli olduğu hassas montaj işleri için.

Güncel fiyatı görün

Tüm seçenekleri Koruyucu Eldivenler ve İş Güvenliği kategorilerinde bulabilirsiniz. EN 388 değerleri için ürün ambalajındaki etikete bakın.

Özetle: iş eldiveni seçiminde 5 kural

Terimler sözlüğü

İş eldiveni etiketlerinde ve ürün bilgilerinde sık geçen terimlerin kısa açıklamaları:

EN 388

İş eldivenlerinin aşınma, kesilme, yırtılma ve delinmeye karşı dayanımını gösteren Avrupa standardı.

ISO 13997

Malzemeyi kesmek için gereken kuvveti Newton cinsinden ölçen kesilme testi; sonucu A–F harfleriyle gösterilir.

Aşınma dayanımı

Malzemenin sürtünmeye karşı direnci; EN 388 etiketindeki ilk rakamdır.

Delinme dayanımı

Malzemenin sivri uçların delmesine karşı direnci; EN 388 etiketindeki dördüncü rakamdır.

Nitril

Yağa ve grese dayanıklı sentetik kauçuk; kaplama olarak yaygın kullanılır.

PU (poliüretan) kaplama

İnce ve esnek kaplama; parmak hissini koruyarak hassas işlerde kavrama sağlar.

Astar

Elin temas ettiği iç örgü katmanı; pamuk, polyester ya da naylon olabilir.

Kişisel koruyucu donanım (KKD)

Çalışanı iş ortamındaki risklere karşı koruyan eldiven, gözlük, baret, kulaklık gibi ekipmanlar.

Sık sorulan sorular